كارهاى مطلوب در نزد شرع و پسنديده در نزد عقل است . پس در آيه تحريص بر همهء امور خير است ، و امرهاى چهارگانه همه در مطلق طلب استعمال شده و اعم از وجوب و استحباب است . [ دليل وجوب تلاش در راه خدا ] وَجَاهِدُوا فِى اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ يعنى : و كوشش و جهاد كنيد در راه خدا آن گونه كه شايسته و سزاوار اوست ، خواه جهاد با نفس يا جهاد با دشمن ، و خواه ابتدايى يا دفاعى . و مراد از « حقَّ جهاده » قربى بودن جهاد و براى رضاى او بودن است . اوست كه شما را انتخاب كرده و برگزيده . يعنى پس از انتخاب عام جامعهء بشرى به اعطاى كتاب و شريعت آسمانى ، مؤمنان و پذيراشدگان دين را به الطاف خاص خود انتخاب نموده و به مراحل كمالات انسانى هدايت كرده و الطاف گوناگون خود را پيوسته متوجه حال آنها كرده است . وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هذَا يعنى : و در دين اسلام براى شما مشقّت شديد و سختى طاقت‌فرسا قرار نداده است . مراد آن كه در اين دين هيچ حكم الزامى فرعى از وجوب و حرمت كه ذاتاً سخت و حرجى باشد جعل نشده و هر حكمى از احكام الزامى آن هم اگر اتفاقاً حرجى شد در مدت حرج برداشته مىشود . پيروى كنيد از اين دين كه دين و شريعت پدرتان ابراهيم است . خطاب در اين جمله به پيامبر اسلام و اولاد معصومين اوست كه پدرشان ابراهيم خليل است . و ممكن است خطاب عام باشد و شامل همهء مسلمين ، زيرا محمّد صلى الله عليه و آله پدر امت اسلامى است و ابراهيم پدر محمّد صلى الله عليه و آله ، پس ابراهيم پدر امت اسلامى است . خداوند شما را پيش از اين مسلمان ناميده است يعنى در همهء كتاب‌هاى آسمانى پيامبران گذشته ، و در اين كتاب حكيم يعنى قرآن مجيد . لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ يعنى : شما را از ميان عالميان برگزيد به اعطاى دين اسلام ، براى آن كه در روز قيامت پيامبر اسلام گواه شما باشد و شما گواهان مردم باشيد . يعنى پيامبر به ايمان و اعتقاد و